مراحل اعتیاد:
از لحظه ای که فرد اقدام به مصرف مواد اعتیاد آور می نماید تا زمان وابستگی کامل و عجز در برابر آن ، از دو مرحله عبور می نماید گذر از این مراحل در هر شخص متفاوت بوده و می تواند از چند ماه تا چند سال ادامه پیدا نماید. اینکه طی کردن این مراحل چقدر زمان ببرد بستگی به نوع ماده مصرفی، مقدار مصرف، سن، جنسیت، علت اعتیاد و متغیر های دیگری نیز مرتبط می باشد.
- مرحله انکار.
مرحله انکار از ابتدای مصرف شروع شده و تا زمانیکه فرد احساس نکند که در گیر اعتیاد شده است ادامه پیدا می نماید. مرحله انکار در افراد متفاوت بوده و گاهاً براساس نوع ماده مصرفی تاسالها طول می کشد. یکی از دلایلی که باعث می شود افرادیکه مواد روان گردان مصرف می کنند دیرتر از مرحله انکار خارج شوند این است که فرد اعتیاد را با وابستگی جسمی اشتباه می گیرد. تصویر غلطی که عموماً مصرف کنندگان مواد روان گردان از اعتیاد دارند این است که تصور می کنند زمانی معتاد شده اند که وابستگی جسمی به یک ماده پیدا نموده و اگر آن ماده را در زمان مناسب مصرف نکنند علامت های خماری را تجربه خواهند کرد. و چون در حال حاضر علامت های خماری را ندارند ، پس معتاد نبوده و هر وقت که بخواهند می توانند آن را کنار بگذارند.درصورتیکه موادی مانند حشیش و گل در ابتدای مصرف هیچ وابستگی جسمی برای فرد ایجاد نکرده و فرد می تواند به اصطلاح در بین زمان های مصرف خود فواصل نسبتاً طولانی داشته باشد. در این مرحله فرد برای درمان خود هیچ اقدامی نکرده، چون به اعتقاد او هیچ وابستگی جسمی را تجربه نمی کند. فراموش نکنیم، دیوار انکار در اعتیاد بسیار بلند است و فرد برای توجیح اعتیاد خود، افراد بدتر از خود را می بیند و مقایسه می کند.
2.مرحله ناتوانی.
از لحظه ای که فرد مصرف کننده به این باور رسید که معتاد شده است و دیگر کنترلی به مصرف مواد خود ندارد وارد مرحله ناتوان شده است.در این مرحله فرد بیمار تمام تلاش خود را می نماید که مصرف را قطع نماید لیکن دیگر مصرف از کنترل او خارج شده است و فقط باید مصرف کند تا بتواند برای چند ساعت سرپا شده و مثل یک انسان معمولی رفتار نماید. مرحله ناتوانی، مرحله کمک به بیمار اعتیاد است زیر او با اطرافیان و تیم درمان هم نظر بوده و تلاش می نماید با همه وجود در جهت قطع مصرف خود همکاری نماید.
عموماً حرکت از انکار به ناتوانی در مواد سستی زا سریعتر بوده و فرد پس از طی کردن دوران طلایی اعتیاد متوجه می شود که به مواد مصرفی وابسته شده و قطع مصرف مواد بر خلاف تصوراتی که قبلاً داشته کار آسانی نمی باشد.